أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

348

قانون ( فارسى )

اگر ديدى كه قسمتى از گوشت دارد فاسد مىشود آن را ببر يا برانداز ! براندازى وسيلهء انزروت ( اندرون - نسخه ) باشد . و از انزروت قوىتر فلدفيون ( فلديفون - فلنديقون - نسخه ) . است . هرگاه لايه‌اى از فاسدشده افتاد فورا با روغن آن را چرب كن و بكوش كه لايهء مانده را براندازى ، تا به گوشت درست و سالم مىرسد . اگر زاج قرمز را گردسان كنى و بر زخم و قرحه بپاشى از سستى و عفونت اندام جلوگيرى مىكند . اگر تعفن آشكارا نمودار شد و به تأكيد دانستى كه اندام متعفن شده است و با بريدن گوشت فاسد و دور كردن فساد از اندام به زودى عمل نكنى ، كار به بغرنجى و خطر مىانجامد . اگر ورم پيرامون محل عفونى بزرگ شد ، گويند اگر قاوت را با افشرهء بنگ بر آن بگذارند خوب است . امّا به عقيدهء من چنين نيست . بايد امثال اين نوع دارو را بر پيرامون محل‌هاى عفونى - كه سالمند - گذاشت ، تا عفونت را از اندام سالم دفع كند . اگر ناچار شدى كه اندام متعفن شده را ببرى ، حتما بايد بىدرنگ اطراف و پيرامون آن را به وسيلهء آتش داغ كنى و يا دست كم بايد داروهاى داغ‌گذار سوزاننده استعمال كنى . بويژه در اندامى كه سالم است امّا براى پذيرش تعفن آمادگى دارد و زود متعفن مىشود اين كار لازم است . مثلا اگر آن اندام سالم حرارت زياد دارد و همسايه و نزديك به مادهء سزاوار ريختنى است ؛ مانند : سر ذكر و مقعد . مىخواهيم در اين باره اينجا بحث را كوتاه كنيم . در بحث از علاج قرحه‌هاى متعفن بحثهايى داريم كه بايد از آنها در اين حالت استفاده كنى . فصل نهم طاعون - طاعون يعنى چه ؟ اين كلمه از كجا پيدا شده است و چه حالتى را شامل است ؟ تفصيل ماجرا اين است : اطباى پيشينه‌تر از پيشينيان مشهور در يونان باستان ، كلمه‌اى را كه عربها آن را به طاعون ترجمه كرده‌اند ، بر حالتى از ورم اطلاق مىكردند كه در اندامان گوشتى غده‌آلود و اندامان تهى از گوشت مىآيد . اندامان گوشتى غده‌آلود عبارتند از : بيضه ، پستان ، بيخ زبان - كه اينها حساسند - اندامان بدون حس گوشتى غده‌آلود مانند : زير بغل ، بيخ رانها و غيره - كه هر ورمى از هر نوع از اين اندامان سر برمىآورد - آن را نامى مىگفتند كه عرب آن را به طاعون ترجمه كرده‌اند . در زمانهاى بعدى واژهء طاعون را از اين معنى عمومى به درآوردند و نوعى ويژگى به آن دادند و هر ورمى را كه گرم باشد ، يعنى از گوشتهاى غده‌آلود برآيد و در عين حال گرم باشد ، اسمش را طاعون نهادند . سپس و بعد از مدتها ، باز تغييراتى در مفهوم آن دادند و تنها ورم گرم و